Skip to content

Γιατί οι αστρολόγοι ξέρουν τόσα πολλά για εμάς

July 30, 2011

Οι αστρολόγοι μοιάζουν να ξέρουν τόσα πολλά για εμάς μας, χωρίς να μας έχουν γνωρίσει ποτέ τους! Ο κόσμος που πιστεύει έστω και λίγο στα ζώδια, υποστηρίζει  ότι οι αστρολόγοι “πέφτουν μέσα” πολύ συχνά στις αναλύσεις και στις προβλέψεις τους.

Τι συμβαίνει λοιπόν;  Η απάντηση είναι ότι πέφτουν πράγματι μέσα όχι όμως γιατί μπορούν να  δουν το μέλλον η γιατί  μαντεύουν το παρόν, αλλά γιατί αξιοποιούν στο έπακρο ένα ψυχολογικό φαινόμενο που ονομάζεται Φαινόμενο Forer.

Το 1948 ο ψυχολόγος Bertram R. Forer έκανε κάποια τεστ προσωπικότητας στους φοιτητές του. Κάθε άτομο λάμβανε γραπτά μια ανάλυση της προσωπικότητάς του και στο τέλος του ζητούνταν να βαθμολογήσει (από το 0 εώς το 5) το πόσο ταίριαζε η ανάλυση αυτή στο πραγματικό χαρακτήρα του. Ο Forer χωρίς να γνωρίζει κανέναν τους κατάφερε να τους “πλησιάσει” τόσο πολύ που οι φοιτητές του βαθμολόγησαν την ανάλυση με 4,26 στα 5 κατά μέσο όρο.

Στην πραγματικότητα ο έδωσε σε όλους το ίδιο ακριβώς απόσπασμα το οποίο  είχε πάρει από περιοδικό αστρολογίας!

You have a great need for other people to like and admire you. You have a tendency to be critical of yourself. You have a great deal of unused capacity which you have not turned to your advantage. While you have some personality weaknesses, you are generally able to compensate for them. Disciplined and self-controlled outside, you tend to be worrisome and insecure inside. At times you have serious doubts as to whether you have made the right decision or done the right thing. You prefer a certain amount of change and variety and become dissatisfied when hemmed in by restrictions and limitations. You pride yourself as an independent thinker and do not accept others’ statements without satisfactory proof. You have found it unwise to be too frank in revealing yourself to others. At times you are extroverted, affable, sociable, while at other times you are introverted, wary, reserved. Some of your aspirations tend to be pretty unrealistic. Security is one of your major goals in life.

Παρόμοια τεχνική χρησιμοποιούσε πολύ παλαιότερα ο σόουμαν και εκατομμυριούχος  Phineas  Barnum (1810–1891) τα λεγόμενα “Barnum statements”. Προτάσεις δηλαδή που μπορεί να ισχύουν για  όλο τον κόσμο, αλλά το άτομο που τις ακούει νομίζει ότι ισχύουν αποκλειστικά για αυτό. π.χ.

Νιώθω πως κάποιες φορές αισθάνεσαι ανασφαλής, ιδιαίτερα όταν έχεις δίπλα σου  ανθρώπους που δεν ξέρεις πολύ καλά. 

Όταν ήσουν μικρός/ή είχες ένα ατύχημα που είχε σχέση με νερό.

Την τεχνική αυτή, που ονομάζεται θερμό διάβασμα (warm reading) συνίσταται στο να χρησιμοποιείς γνωστά χαρακτηριστικά της ψυχολογίας και της  συμπεριφοράς που ισχύουν για τον οποιοδήποτε, προκειμένου να δώσεις τη εντύπωση ότι ξέρεις πολύ καλά το άτομο που έχεις απέναντί σου. Την τεχνική χρησιμοποιούν αστρολόγοι, μένταλιστ, διάφοροι  ψυχολόγοι, σύμβουλοι σχέσεων, επιτήδειοι internet marketers κ.α. Όλοι αυτοί δεν σας έχουν συναντήσει ποτέ κι όμως  ξέρουν τόσα πολλά για σας!

Στην περίπτωση της αστρολογίας και πιο συγκεκριμένα στα ωροσκόπια, το γενικό σκεπτικό είναι το εξής: Η Ανάλυση ξεκινά με κάποιες αναφορές στις κινήσεις των πλανητών, ενώ παρατίθενται και τα κλασσικά αρχέτυπα του κάθε ζωδίου ( “Οι ζυγοί είναι έτσι, οι σκορπιοί είναι αλλιώς” κτλ). Τα αρχέτυπα είναι προτάσεις Barnum. Στη συνέχεια ακολουθεί ή ανάλυση, πάλι με Barnum statements π.χ.

¨…τα επαγγελματικά σας αυτόν τον καιρό δεν πάνε όπως τα θέλατε και ίσως θα πρέπει να αναθεωρήσετε τις σχέσεις σας με τους άλλους στο επαγγελματικό σας περιβάλλον…”

Τέλος, έρχονται και οι προβλέψεις:

“…Τα ερωτικά σας όμως, αναμένεται αναμένεται να βελτιωθούν…”

Το θερμό διάβασμα βασίζεται στο γεγονός ότι το ανθρώπινο μυαλό είναι συνηθισμένο να λειτουργεί επιλεκτικά. Καταρχήν το άτομο εκλαμβάνει ότι οι αναλύσεις απευθύνονται σε αυτό (γιατί απευθύνονται “στο ζώδιό τάδε με ωροσκόπο τάδε”). Σε δεύτερη φάση, το μυαλό του θα  επιλέξει να θυμάται τις πληροφορίες που βγήκαν σωστές, ενώ θα ξεχάσει τις πληροφορίες που δεν επιβεβαιώθηκαν.

Έτσι λοιπόν, μόλις τα ερωτικά του βελτιωθούν, το άτομο θα θυμηθεί αμέσως την πρόβλεψη του ωροσκοπίου. Αν όχι, η πρόβλεψη θα ξεχαστεί. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το ωροσκόπιο βγαίνει κάθε βδομάδα ή κάθε μήνα. Μετά από την ανάγνωση αρκετών ωροσκοπίων είναι εντελώς αδύνατο για το άτομο να θυμηθεί όλες τις προβλέψεις που άκουσε. Αυτές που θα θυμάται θα είναι μόνο οι πετυχημένες.

Όσο πιο συχνά λοιπόν πάει κάποιος σε αστρολόγους, μέντιουμ κ.α. ή διαβάζει το ωροσκόπιό του τόσο πιο πετυχημένες γίνονται οι προβλέψεις! Μαγικό δεν είναι?

Το παρακάτω βιντεάκι είναι από το show του Derren Brown. Χρησιμοποιεί  ψυχρό διάβασμα (αλίευση πληροφοριών με τη βοήθεια του υποκειμένου) και θερμό διάβασμα. Επαναλαμβάνει και το πείραμα του Forer.

Τo γενικό συμπέρασμα πάντως είναι, ότι οι άνθρωποι δεν χειραγωγούνται επειδή είναι αφελείς ή ευκολόπιστοι (κάποιες φορές συμβαίνει και αυτό). Ακόμη και εξαιρετικά ευφυή άτομα μπορούν να χειραγωγηθούν αρκεί ο επιτήδειος να ξέρει πάνω κάτω πως λειτουργεί η ανθρώπινη σκέψη και να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικές ψυχολογικές τεχνικές.

Advertisements
Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s